Pomniki

2015-11-24

To najbardziej znana i "widoczna" na co dzień część twórczości prof. Gustawa Zemły. Istnieje w przestrzeni publicznej i jest w niej tak oczywista, że często aż niezauważalna. Najbardziej znane realizacje to między innymi: pomnik "Powstańców Śląskich" w Katowicach (1967) - pierwsza samodzielna, debiutancka realizacja Gustawa Zemły, "Polegli Niepokonani" na warszawskiej Woli (1973), "Czynu Polaków" w Szczecinie (1979), "Monte Cassino" w Warszawie (1999), "Henryka Sienkiewicza" w warszawskich Łazienkach (2000) oraz liczne pomniki św. Jana Pawła II.

Pomnik POLEGLI NIEPOKONANI
1973 Warszawa

Pomnik zlokalizowano na terenie Cmentarza Wolskiego (ul. Wolska/Sowińskiego) na szczycie kurhanu kryjącego prochy ok. 50 tysięcy ofiar zamordowanych i spalonych w Warszawie w czasie II wojny światowej przez Niemców. Kurhan pokryty jest brukiem z warszawskich ulic. Na jego szczycie Gustaw Zemła umieścił podnoszącą się z upadku postać wojownika z tarczą. Zasłania on sobą rozerwaną barykadę. Ekspresyjnie ukształtowana faktura rzeźby, dramatyczne pęknięcie na piersi, skierowana w niebo w zastygłym bólu twarz Niepokonanego sprawia, że monument jest pełen wyrazu. Przywołuje zarazem tragedię Powstania Warszawskiego jak i zwycięstwo. Pomnik został odsłonięty 20 września 1973 r. W 2001 r. artysta uzupełnił dzieło, umieszczając na tarczy znak Polski Walczącej, który pojawił się także na barykadzie; ustawiono na niej krzyże. Niestety wielokrotnie dewastowane obecnie już nie są przywracane.

Pomnik jest doskonale widoczny z ul. Wolskiej.
Widok ogólny pomnika:

Pomnik JANA PAWŁA II
1993 Warszawa

Pomnik ufundowali Janina i Zbigniew Porczyńscy. Posąg został ustawiony w niszy w podcieniach XIX-wiecznej siedziby Banku Polskiego i Giełdy, w którym mieści się Muzeum Kolekcji im. Jana Pawła II, zwane Galerią Porczyńskich (powstała w 1986 r.).
Według opinii licznych varsavianistów, posąg mógłby być ustawiony na pobliskiej ul. Jana Pawła II.

Pomnik LUDWIKA WARYŃSKIEGO
1974/2013 Warszawa

Popiersie zostało odsłonięte 27 lipca 1974 r. przed budynkiem zakładów Bumar-Waryński, przy ul. Kolejowej 57 w Warszawie, gdzie stało do 2006 r. Z inicjatywy środowisk lewicowych pomnik został wydobyty z magazynów, gdzie po demontażu był przechowywany, został odświeżony i ustawiony u zbiegu ulic Kasprzaka i Bema.
Rzeźba powstała w hołdzie twórcy partii robotniczej Proletariat (1882 r.). Waryński aresztowany za swą działalność był więźniem X pawilonu Cytadeli warszawskiej (od września 1883 r.) oraz twierdzy szlisselburskiej położonej niedaleko Petersburga (
od 1885 r.), gdzie zmarł na gruźlicę w 1889 r. w wieku 33 lat.

Pomnik MONTE CASSINO. Maj 1944
1999 Warszawa

Pomnik został sfinansowany głównie ze składek weteranów 2. Korpusu Polskiego. Jego projekt wyłoniono w drodze konkursu, ogłoszonego w 1995 r. przez Stowarzyszenie Architektów Polskich. Odsłonięty został 30 maja 1999 r. w 55. rocznicę Bitwy pod Monte Cassino.
Żelbetowa konstrukcja pomnika jest obłożona białym marmurem z Carrary. Wysokość pomnika - ok. 7 m, waga - ok 220 t.
Wyrastająca z podstawy, przypominającej ołtarz, poraniona sylwetka Nike symbolizuje
zwycięstwo pomimo śmierci, ran i ofiar. Wymownego znaczenia nabiera umieszczenie pod rzeźbionym całunem z Orłem Białym - urny z prochami  żołnierzy poległych w pamiętnej Bitwie. Z tyłu pomnika została umieszczona tablica dedykacyjna oraz emblematy pięciu jednostek biorących udział w bitwie.
Dramatyczna kompozycja monumentu stojącego przy Ogrodzie Krasińskich w Warszawi
e jest pięknym i przejmującym świadectwem pamięci o historii.

Widok ogólny pomnika:

 

Detale:

 

Pomnik HENRYKA SIENKIEWICZA
1999 [2000] Warszawa

Pomnik Henryka Sienkiewicza, laureata literackiej nagrody Nobla z 1905 r. - usytuowany w warszawskich Łazienkach, od strony Al. Ujazdowskich - został ofiarowany Rodakom przez Janinę i Zbigniewa Porczyńskich.
Monument, datowany na rok 1999,  został odsłonięty 5 maja 2000 r. przez wnuczkę pisarza Marię Sienkiewicz i praprawnuka Jana Sienkiewicza.
Idea wzniesienia pomnika Henryka Sienkiewicza powstała w 1916 r.
Pisarz mieszkał w Warszawie w latach 1858-1876. Łazienki były jego ulubionym miejscem spacerów.

 

Pomnik JANA PAWŁA II
2007 Suwałki

Pomnik został odsłonięty 16 października 2007 r., jako pamiątka pobytu Ojca Świętego na Suwalszczyźnie. Zlokalizowany jest na pl. Józefa Piłsudskiego.

 

Pomnik JANA PAWŁA II
2008 Kraków, Wawel

Pomnik został odsłonięty na Wawelu 12 października 2008 r. Wzbudził duże zainteresowanie i kontrowersje związane z dyskusją na temat częstego upamiętniania Ojca Świętego za pomocą pomników i innego rodzaju rzeźb. Obecnie monument na trwałe wrósł w klimat wzgórza wawelskiego.

Comments are closed.